چرا به محوطه‌ی اطراف قلعه‌‌ی فلک‌الافلاک خرم‌آباد 12 برجی می‌گویند ؟

12 برجی خرم‌آباد شامل محوطه‌ی اطراف قلعه‌ی فلک‌الافلاک (محوطه‌ی کنونی دانشگاه لرستان، باشگاه افسران ارتش و ناحیه مقاومت بسیج سپاه) به دستور محمدعلی میرزا دولتشاه(حاکم لرستان و کرمانشاه) فرزند ارشد فتح‌علی شاه در دهه 1190 شمسی احداث گردید.

همچنین از همین تاریخ به خاطر برج کوچکی که روی یکی از برج‌های بزرگ قلعه احداث شد، به آن فلک‌الافلاک(آسمان نهم) گفتند. نام‌های دیگر آن دژ شاپورخواست، دژ بز و سلاسل نیز بوده است.(تصویر زیر)

درون  حصار اطراف قلعه که 6 برج در میان دیوارهای آن تعبیه گردید، خانه‌ی حکام، مسجد، حمام، اصطبل و آسیاب نیز ساخته شد. به مناسبت احداث این 6 برج که به منظور زیبائی و ایجاد پست‌های نگهبانی ایجاد شدند و با 6 برج قلعه 12 برج می‌شدند به این منطقه 12 برجی می‌گویند. البته هر یک از برج‌های پایینی در هر ماه از سال، قرار گرفتن آفتاب در نیمروز را نیز نشان می‌داده است.

 حصار اطراف قلعه دو دروازه‌ی شمالی و جنوبی داشته است که دروازه‌ی جنوبی در دوره‌ی ناصرالدین ‌شاه به علت طغیان آب رودخانه خرم‌آباد در طول سالیان متمادی از بین رفت اما دروازه‌ی شمالی در محل کنونی درب ورودی دانشگاه لرستان و اداره میراث فرهنگی و جهانگردی لرستان، جنب اداره پست لرستان پابرجاست.

اندازه‌ی دور حصار در آن زمان تقریباً 1500 متر بوده است. با ورود نیروهای نظامی رضاخان در سال 1302 به خرم‌آباد و به دستور نظامیان این حصار کم‌کم در دهه 1330 برچیده و تخریب گردید.

گویا خرم‌آباد پیش از احداث حصار پایین قلعه دارای حصار دیگری بوده است . حزین لاهیجی نویسنده و شاعر ایرانی که در زمان فتنه‌ی افاغنه به سال ۱۱۰۲ شمسی از اصفهان به خرم‌آباد گریخته بود، در سفرنامه‌ی خویش آورده است: مردم شهر خرم‌آباد از ترس حمله‌ی سپاهیان عثمانی، وحشت‌زده شده و قصد ترک آن را داشتند که من با بزرگان شهر صحبت نموده و با کمک اهالی حصار و منافذ شهر و قلعه را محکم نموده و آن‌ها را به دفاع ترغیب کردم ...

 

تصویری از قلعه فلک‌الافلاک و حصار آن موسوم به ۱۲ برجی (نمای جنوب‌ غربی) 
تاریخ عکس:  ۱۰ خرداد ۱۲۷۰ هجری خورشیدی
عکس از: گروه ‌تحقیقاتی اعزامی از فرانسه به سرپرستی ژان‌ماری ‌ژاک دمورگان

/ 12 نظر / 238 بازدید
نمایش نظرات قبلی
هيچ کس

سلام خداقوت مثل هميشه استفاده کردم .

hich kas

سلام عامو قلنگ خسته نويی ماشالا مری خوريايه و ژپر کار بييه . تا اوچه که مه دونم مری رضا سقايی هم ها ده بيمارسونه رجايی کرج . خدا دی آخر سالی بیامرزا مرحومه رشیدینه . ؛همای بخت .... بیزارم ده ده جو تو کردی .... ؛ یه چيايی ها ده ذهنم سی حصار قلعه . چون دونم جنابالی همت و حوصله و پشتکارش داری ار يه رو وقت کردی قيم بنی ری چشيام تا عرض بکم خدمتت . دس اخر هم سال نوت مارک بهارت مینه بهاریا . شاد زیی و سربلن

hich kas

راسی خو نئ دم عيدی خورموئئ و وروگردينه بنی ده يک .

hich kas

راسی خو نئ دم عيدی چی گورپشنکی وا قور کهنه رونه هم دواره خورموئئ و وروگردينه بنی ده يک .

مسی

سال نو مبارک =========================== سلامت سعادت سیادت سُرور سَروری سبزی و سَرزندگی هفت سین سفره ی زندگیتان باد =========================== در پناه حق یا علی

ميلاد/وبلاگ دورود

سلام وبلاگ جالبی داری. وبلاگ دورود با يه آلبوم عکس از مناظر و جاذبه های گردشگری دورود آپ شد. سری بزند

رضا مدهنی

همشهری عزیز و گرامی با سلام حلول سال نو و نوروز باستانی را به شما و همه همشهریان گرامی تبریک عرض می کنم و امید وارم در سال نو همچنان با نشاط و پر انرژي وهمت بلند در راه معرفی فرهنگ غنی لرستان موفق و سر بلند باشيد

علی

سلام آقا رضا سال نو مبارک.

آساره

اين جريانات را مرحومه پدربزرگم برای من نقل کرده بود.جالب است و خواندنی برای آنها که مثل خواهر من نمی دانستند. ببينم شما می دانيد من چرا عاشق و دلباخته دوازده برجی ام.هر بار به هر بهانه ای از آنجا رد می شوم.بهر بهانه ای.آنجا را خيلی دوست دارم

جودي

مطالبتون خيلي جالبه ،‌ ممنون ،‌ من تازگي ها وبلاگ شما رو ديدم و بين كارم به تازگي هر روز سعي مي كنم يه سري بزنم. تو اين شلوغي و تهران و ........... واقعاً‌ وبلاگتون و مطالبش مي چسبه . خاطراتي از خرم آباد دارم كه با سر زدن به وبلاگ شما اونا زنده مي شن ، دستتون درد نكنه . موفق باشيد